گزارش کمیته علمی هفدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران وهفتمین کنفرانس فیزیک وآزمایشگاه - 1396/05/27

اتحادیه انجمن های علمی آموزشی معلمان فیزیک ایران هر ساله کنفرانس"آموزش فیزیک" و"فیزیک وآزمایشگاه" را درسطح ملی با اهداف آموزشی وعلمی برگزار می کند. بر اساس نیاز سنجی ونظرخواهی از دبیران فیزیک قرار بر این شد که فعالیت های آزمایشگاهی در کنفرانس هفدهم با اهمیت بیشتری مورد طراحی وتوجه قرار گیرد. با چنین رویکردی بود که بخش زیادی از توجهات کمیته علمی براین موضوع متمرکز شد وفعالیت های ویژه ای درموضوع آزمایشگاه پیش بینی شد.

از سویی دیگر در هفدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران شعار تقویت انجمن های معلمان فیزیک استان های مختلف مطرح شد وانجمن خراسان رضوی با طرح فعالسازی بخش های کنفرانس به طور مستقیم متولی کمیته اجرایی کنفرانس شد. به گونه ای که این کنفرانس با همکاری ومشارکت اتحادیه انجمن های علمی آموزش معلمان فیزیک ایران، انجمن معلمان فیزیک استان خراسان رضوی، اداره کل آموزش وپرورش استان خراسان رضوی ودانشگاه فرهنگیان شکل گرفت و از همان ابتدا تعامل اثربخشی بین برگزارکنندگان برقرارشد.

دراولین جلسه، دبیر کمیته علمی کنفرانس از سوی اتحادیه معرفی ومورد تائید ستاد برنامه ریزی کنفرانس قرار گرفت. کمیته علمی شامل 20 عضو، از استان های مختلف کشور واستان خراسان رضوی، از دبیران مجرب واساتید دانشگاه، از انجمن فیزیک ایران، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه شهیدرجائی، دانشگاه فرهنگیان، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه آزاداسلامی، از اعضای انجمن های معلمان فیزیک استان های همدان، لرستان، یزد، آذربایجان غربی... تشکیل شد. گستردگی جغرافیایی مکان اعضای کمیته علمی با استفاده از فضای مجازی تلگرام، قابل پوشش شد وقبل از تشکیل جلسات حضوری کمیته علمی، معارفه و اهداف ومحورها و معیارهای داوری مقالات در یک فرایند زمانبرعلمی شکل گرفت. این گزینه ها جمله به جمله بررسی ومورد توافق اکثریت قرار گرفت.یکی از ویژ گی های کمیته علمی کنفرانس امسال بهره گیری از فضای مجازی برای گفتگوهای علمی بر اساس تعامل ورشد علمی وفرهنگی بین آموزشگران فیزیک بود که در کمتر کنفرانسی به این وسعت می توان سراغ داشت. کمیته علمی کنفرانس در سه نشست حضوری در مشهد ودر تهران اقدام به تشکیل سه کارگروه کرد. که با قبول مسئولیت هر یک از کارگروهها زیر نظر دبیر کمیته علمی، شاخه های علمی کنفرانس را رصد وکنترل می کردند. سه کارگروه داوران، آزمایشگاه، بزرگداشت مقام معلم ومسئولین آن ها مشخص شدوبه سرعت فعالیت های گسترده خودراآغاز کردند.

  • کارگروه داوران کنفرانس با حدود هشتاد عضو تشکیل شد که از اقصا نقاط کشور در دورۀ آموزش حضوری( برای داوران خراسانی)وتعامل تجربیات با داوران مجرب در فضای مجازی شرکت کردند. مقالات ارسالی به هفدهمین کنفرانس آموزش فیزیک، در فرایندی دقیق زیر نظر یک تیم دو نفره مدیریت علمی سایت با نظارت اتحادیه معلمان فیزیک ایران، بیست نفر کمیته علمی ، حدود هشتاد نفرداور که دارای تجارب آموزشی وپژوهشی ارزشمندی در عرصه آموزش فیزیک کشور هستند بررسی شدند. تمامی این فعالیت ها توسط مسئول کارگروه داوران و زیر نظر دبیرکمیته علمی کنفرانس رصد می شد. فرایند مدیریت علمی با استفاده از فضای مجازی و تشکیل دو جلسه حضوری کمیته علمی کنفرانس درمشهد ویک جلسه در تهران پیش رفت، در ابتدا گروه کمیته علمی شکل گرفت ومحورهای کنفرانس خط به خط مورد بازبینی قرار گرفت. سپس فرم داوری مقالات نیز مورد بررسی دقیق قرار گرفت وبه تائید کمیته علمی رسید. تمامی دقت نظرها در کمیته علمی واین حساسیت ها بر این اساس صورت گرفت که هفدهمین کنفرانس آموزش فیزیک برای اولین باردرپایگاه استنادی علوم جهان اسلام ثبت شد.

اهم معیارهای داوری مقالات عبارتند از:

  • تبعیت نگارش از فرمت مقاله نمونه در سایت کنفرانس
  • تعیین موضوعی مقاله بر اساس PACS
  • انطباق با محورهای کنفرانس
  • داشتن صحت علمی، نوآوری واستدلال منطقی نتایج ومرتبط بودن قسمت های مختلف مقاله
  • ارتباط با نيازهاي جامعه آموزش فيزيك كشور
  • ارائه راهكاركاربردي مطابق با عنوان مقاله
  • ایجادارتباط با موضوعات جديد آموزش فيزيك در سطح بین المللی
  • ارائه کار تجربی، نمايش فیزیکی ویا آزمايش
  • بیان واضح در چکیده مقاله
  • اشاره به منابع در متن مقاله وارجاع به لیست منابع، تبعیت لیست منابع درانتها از فرمت مقاله نمونه
  • صحت معادلات و نمودارهاوجداول وشکل ها و شماره گذاری مطابق با فرمت مقاله نمونه

 

در مجموع از 246 مقاله دریافت شده، 78 مقاله امتیازات بالای داوری را اخذ کردند که از میان آنها 38 مقاله دارای ماکزیمم امتیاز داوری بوده اند. حدود یک سوم مقالات دریافت شده ازسه استان خراسان است وکمتراز یک سوم مقالات باامتیازات داوری بالا نیز از این سه استان است. در مجموع 38 مقاله به صورت ارائه شفاهی (دارای بیشترین امتیاز داوری ) و40 مقاله به صورت پوستر پذیرفته شدند و از تعداد 38 کارگاه داوطلب برای اجرا، 10 کارگاه برای ارائه در دو روز انتخاب شدند.

از مجموع مقالات 78 مقاله مبتنی بر هر دو حوزه نظری وتجربی بودند. حدود 10 عنوان مقاله مرتبط با موضوع کتاب های درسی فیزیک وبه ویژه 4 مورد در باره کتاب جدیدالتالیف فیزیک دهم، 77 مورد در ارتباط با حوزه آموزش و 9 مورد مربوط به پژوهش در آموزش معلمان و11 مورد مربوط به دانشجویان وکارورزی و 12 مورد مربوط به موضوع آموزش های مبتنی برنرم افزارهای مجازی و4مورد مربوط به آزمون های نهایی وکنکور و1 مورد مربوط به ارزیابی مقالات کنفرانس آموزش فیزیک سال قبل بودند. 2 مورد در حوزه سوادعلمی و5 مورد درحوزه مهارت های زندگی بودند. 10 مورد نیز مرتبط با حوزه علوم بودند.

  • کمیته علمی با تعیین یک کار گروه برای فعالیت های آزمایشگاهی تصمیم گرفت تا نقش پررنگ تری به این فعالیت ها اختصاص دهد.اهداف و برنامه های این کارگروه درکنفرانس به شرح زیر است:

الف- غرفه برای ارائه فعالیت های آزمایشگاهی و پژوهشی به دبیران و پژوهشگران علاقمند

داوطلبان با هماهنگی انجمن دبیران فیزیک استان خود در غرفه‌ای که به آن استان اختصاص داده خواهد شد فعالیت های خود را ارائه می کنند.

ب- غرفه آزمایشگاه ویژه فیزیک سال دهم

با توجه به نگارش جدید کتاب فیزیک دهم با همکاری گروهی از دبیران فیزیک خراسان رضوی علاوه بر آزمایش های مطرح در کتاب درسی دهم تعدادی آزمایش یا نمایش برای مباحث مختلف کتاب جدید طراحی و در محل این غرفه‌ انجام می شود.

پ- تهیه لوح فشرده کتاب های مربوط به فعالیت های آزمایشگاهی

در این لوح فشرده کتاب های زبان انگلیسی مرتبط با فعالیت های آزمایشگاهی و کتاب های فارسی که حق مولف آنها منقضی شده به شرکت‌کنندگان اهدا می‌شود . با این هدف که همکاران با مطالعه آن ها در سال های آینده تجربیات مناسبی را در کنفرانس ارائه کنند.

ت- اجرای آزمایش های خاص

این آزمایش ها در بر گیرنده چند عنوان آزمایش است که وسیله های آن ها در آزمایشگاه های مرکزی معمولا موجود است و یا اینکه در کشور وارد شده و در استان های مختلف توزیع شده اند ولی عموما به دلیل آشنا نبودن همکاران ،آزمایش های مربوط به آن ها انجام نمی‌شود.(مثل آزمایش فتوالکتریک) هدف این بخش از کنفرانس احیائ این آزمایش ها و بهره گیری از وسایل آزمایشگاهی موجود است.

ث- نمایشگاه نخستین وسایل آزمایشگاهی فیزیک در استان و نخستین کتاب های درسی فیزیک

هم زمان با تاسیس نخستین دبیرستان در مشهد (دبیرستان فردوسی)و دبیرستان های مشابه در تعدادی از استان های دیگر از طرف وزارت معارف چند مجموعه کیت لوازم آزمایشگاهی فیزیک و شیمی از شرکت دیرول DEYROLLE فرانسه خریداری شده و در اختیار این مدارس قرار می‌گیرد.(مرحوم نوروزیان نیزدر کتاب نوروزیان نامه از مجموعه مشابه در تبریز یاد می کند) خوشبختانه با جستجو در آزمایشگاه های قدیمی مشهد این وسایل شناسا ئی وبرای آن ها شناسنامه تهیه شد . و ضمنا در کنار این نمایشگاه کتاب های درسی قدیمی فیزیک نیزاز مجموعه شخصی مرحوم محمد عتیقی به نمایش گذاشته می شوند.

  • کارگروه بزرگداشت مقام معلم، درمورد اولین کتاب های نوشته شده با موضوع تدریس فیزیک در استان خراسان واولین نفراتی که اقدام به این امر نمودندوافراد تاثیر گذار در آموزش فیزیک خراسان طرح بدیعی را مطرح کرد. این کارگروه با حمایت وهمکاری اساتید ودبیران فیزیک این استان زمینه مصاحبه با بیش از 65 نفر پیشکسوت آموزش فیزیک را مهیا کردوباعث شد این اطلاعات در مجموعه ای گردآوری ومنجر به تهیه کتابی با عنوان تاریخ آموزش فیزیک در استان خراسان شود. برنامه تقدیر از تاثیرگذاران آموزش فیزیک در استان خراسان یکی ازفعالیت های کمیته علمی است که در مراسم افتتاحیه پیش بینی شده است.

در بخش فوق برنامه وفعالیت های علمی تفریحی کنفرانس ، غرفه ها وبرنامه رصدشبانه ... دربرنامه قرار دارد ودر بخش سخنرانی های عمومی کنفرانس ونشست های علمی شاهد شش سخنرانی عمومی، تخصصی خواهیم بود. یک ارتباط بین المللی با استاد مدعو از سرن وارتبا ط آنلاین با برنده جایزه میلیکان از آمریکا خواهیم داشت. در مورد نشست های علمی واجرایی کنفرانس، یک اجلاس برای رئسای انجمن های معلمان فیزیک استان ها ویک اجلاس برای سرگروه های درس فیزیک ، یک نشست علمی با حضور مولفین کتب درسی فیزیک نظری ونشست علمی دیگری با حضور مولفین کتب درسی فیزیک فنی وحرفه ای طراحی وتدوین شده است.

از کمیته علمی کنفرانس وگروه داوران ودست اندرکاران فعالیت های علمی که با حمایت های شبانه روزی برای ارتقای سطح کیفی کنفرانس تلاش کردند واز فعالیت های منسجم وبرنامه ریزی شده کمیته اجرایی کنفرانس تشکر وقدردانی می کنم. در انتها از همت عالی مدیر کل آموزش وپرورش استان خراسان رضوی، جناب آقای سیدجواد حسینی درحمایت از کمیته علمی و نشر چکیده نامه مقالات سپاسگزارم.

آزیتاسیدفدایی - دبیر کمیته علمی هفدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران